Zabytki w Katowicach

Katowice, czyli mała stolica warta zobaczenia

Zgodnie z popularną frazą Cudze chwalicie swego nie znacie, większość z nas, zauroczona zagranicznymi metropoliami, nie zna rodzimych miast. Katowice, siedziba władz województwa śląskiego, jedenasta pod względem liczby ludności miejscowość w Polsce to w zasadzie mało znane miejsce na mapie naszego kraju. Większość przechodniów zapytanych o walory turystyczne stolicy Śląska z zaskoczeniem stwierdza, że nie potrafi udzielić konkretnej odpowiedzi. Tymczasem na przestrzeni ostatnich lat Katowice przeszły prawdziwą metamorfozę, stając się miastem, które w 2016 roku ubiegało się o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. Przyjezdnych wita zatem ciekawy ośrodek kulturalny i naukowy, nie stereotypowo szare od dymu centrum rozwoju przemysłu ciężkiego, w którym poza kopalniami nie sposób znaleźć innych atrakcji. Tzw. Strefa Kultury, stosunkowo niedawno powstała duma Katowic, unikat na tle Europy, zachwyca bogactwem obiektów kulturalno-rozrywkowych. Miasto bardzo prężnie rozwija tę strefę działalności, a wraz z nią wzrasta ilość restauracji, kawiarni i miejsc spotkań. Miejscowość tętni życiem. Oprócz nowinek, będących wynikiem rozwoju miasta, jako stolicy województwa, warto przyjrzeć się również jego drugiemu, mniej nowoczesnemu obliczu związanemu z pięknymi zabytkami zaznaczony od wielu, wielu lat na planie miasta, o których zapomniano, kierując się zasadą, że nie ma czego zwiedzać w mieście, w którym królują stal i węgiel. To zaskakujące, ale niewiele osób spoza województwa śląskiego, ma świadomość, że Katowice są wartym odwiedzenia miejscem również dla turystów spragnionych kontaktu z historią i zabytkową architekturą.

Spacery szlakiem zabytków

Wyprawa do stolicy Śląska nie wymaga gruntownego studiowania map. W Katowicach z powodzeniem funkcjonuje Centrum Informacji Turystycznej. Odwiedzający aglomerację przyjezdny otrzyma materiały zawierające trasy turystyczne oraz wykaz i lokalizacje zabytków. Dodatkowo Miasto dysponuje aktualną i bardzo przejrzystą stroną internetową, która może stanowić dobry punkt wyjścia do zaplanowania ciekawych wycieczek. Informatory proponują turystom podążanie konkretnymi szlakami, które zostały opracowane z myślą o przybyłych do miasta gościach. Dla poszukiwaczy zabytków najciekawsze są: Szlak Zabytków Techniki oraz Szlak Moderny. Pierwszy zakłada zobaczenie 36. wybranych obiektów, stanowiących tło rewolucji przemysłowej, odznaczających się szczególną wartością historyczną i architektoniczną. Drugi to przykład trasy miejskiej. Spacerując nim, można zobaczyć 16 budynków zaprojektowanych zgodnie z przedwojenną myślą modernistycznej architektury. Co ciekawe, to właśnie z uwagi na te zabytki miasto nazwano „polskim Chicago”.

Ciekawe miejsca, ciekawe budynki, ciekawe historie

Katowice to przykład niezwykle ciekawej aglomeracji, obfitującej w warte zobaczenia zabytki. Dokąd warto pójść i co zobaczyć? Oto lista najciekawszych propozycji:

  • Giszowiec  – osiedle przypominające ogród, powstałe w latach 1907-1910 z myślą o pracownikach kopalni. Zabudowa powstała  na wzór chat wiejskich, co nadało miejscu niespotykany nigdzie więcej klimat.
  • Nikoszowiec – to przykład osiedla patronackiego wybudowanego z myślą o górnikach i ich rodzinach w latach 1908-1911 według projektu Georga i Emila Zillmannów. Uznany za unikatowy na tle Europy układ urbanistyczny, zachwycający rzesze współczesnych turystów. Najbardziej magiczne miejsce w Katowicach.
  • Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP –  potocznie nazywa się go Kościołem Mariackim, najprawdopodobniej przez jego podobieństwo do krakowskiego zabytku. Neogotyckie cudo ozdobione pięknymi witrażami, którego urok dopełnia imponujący ołtarz z malowidłem pochodzącym z XV wieku. Zabytek dał nazwie ulicy Mariackiej, stanowiącej miejsce spotkań i spacerów.
  • Kościół Zmartwychwstania Pańskiego – intrygujący zabytek architektoniczny zbudowany według projektu Richarda Lucae. Obok Kościoła Mariackiego, drugi najstarszy w rejonie śródmieścia.
  • Kościół św. Michała Archanioła –  drewniany kościółek zlokalizowany w Parku Kościuszki w Brynowie. Obecnie najstarsza budowla sakralna w Katowicach.
  • Pałac braci Goldsteinów (Abrahama i Józefa) – perełka architektury pochodząca z lat 70-tych XIX wieku, zwana często Pałacem Przemysłowym. Dbałość o każdy szczegół oraz przepych wnętrz stanowią dowód majętności dawnych właścicieli budynku.
  • Zabytkowe wille w śródmieściu – w sąsiedztwie Pałacu Goldsteinów mieszczą się najładniejsze w Katowicach kamienice mieszczańskie z końca XIX i początku XX wieku, będące niegdyś domami osób związanych z tutejszym przemysłem. 
  • Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego – neoklasycystyczny budynek z początku XX wieku. Miejsce warte zobaczenia przez każdego miłośnika teatru. Największa scena województwa śląskiego.

Spacerując ulicami Katowic, warto także zwrócić uwagę na mniej okazałe ślady przeszłości. Takim punktem na mapie miasta jest Rynek wraz z okalającymi go uliczkami. To miejsce spotkania dawnej i nowej architektury, które dzięki renowacji stało się miłą dla oka przestrzenią. 

Unikatowo na tle Europy

Katowice mogą poszczycić się posiadaniem wyjątkowych miejsc i zabytków, które nie mają swoich odpowiedników nie tylko w Polsce, ale i w Europie. Przykładem jest wymieniony wyżej Nikoszowiec, który przyciąga do siebie rzesze zaciekawionych turystów. Mając na wyciągnięcie ręki tak niezwykłe miasto, warto przeznaczyć swój wolny czas na jego odwiedzenie. Bogata oferta atrakcji turystycznych proponowana przez władze miasta sprawia, że każdy znajdzie w nim coś interesującego dla siebie.